Zondag 28 juni 2020 hoorde ik op de radio (Vroege Vogels NPO1) Jaap Tielbeke die een boek heeft geschreven met de titel: “Een beter milieu begint niet bij jezelf” (Uitgeverij: Atlas Contact).

In de jaren negentig hoorden we allemaal het Postbus 51 spotje: ‘Een beter milieu begint bij jezelf’. Korter douchen. Je afval scheiden. Een dagje minder vlees eten. De lampen uit doen als je de kamer verlaat. Met die slogan is journalist Jaap Tielbeke van de Groene Amsterdammer het niet eens. Want ondanks dit ‘groene gebod’ zijn we juist de afgelopen tientallen jaren nog veel gaan consumeren, uitstoten en vervuilen. En gaat de opwarming van de aarde door, in de versnelling.

Jaap Tielbeke doet een poging om de mythes door te prikken, die het huidige klimaatdebat in de greep houden. Volgens hem staren we ons al jaren blind op de verantwoordelijkheid van de consument en technologische innovatie, terwijl echte verandering begint bij de politiek. ‘Niet bij de aanschaf van een Tesla, maar bij het investeren in het openbaar vervoer. Niet bij een bekering tot veganisme, maar bij het afschaffen van intensieve veehouderij’. Volgens Jaap Tielbeke moeten we het vooral hebben van de politiek, van milieu-rechtszaken en van straatprotesten. Politici hebben de macht om belangrijke besluiten te nemen in het belang van het milieu. En burgers kunnen met rechtszaken en met grootschalige protesten ook groen beleid afdwingen.

Dat spreek mij aan. Ik ben het volledig met hem eens. Nu blijf ik het prima en nodig vinden om bewust te leven. Afval te scheiden, minder vlees te eten enz. Als één ding door de huidige corona crisis duidelijk is gemaakt, is het dat het om duurzaamheid gaat. Deze wereldwijde pandemie is een gevolg van overbevolking en bio-industrie. Het virus is niet natuurlijk. Het is door de mens gecreëerd. Een gevolg van verstedelijking en hoe wij met dieren omgaan.

Op vrijdagmiddag 13 maart, gaf ik mijn laatste les aan een eerste klas in het Etty Hillesum Centrum (EHC). Een sluiting van de scholen hing al in de lucht. Op zondagavond om 6 uur werd alles gesloten. Dat kwam paniekerig over. Ik snapte de maatregelen gedeeltelijk wel, omdat men probeerde de piekbelasting in de ziekenhuizen te verlagen door een gebrek aan IC’s en personeel. Overigens is dit mede een gevolg van jarenlange bezuinigingen op de zorg! In Duitsland bleek de IC-capaciteit 4x zo groot te zijn! De maatregelen hebben gelukkig wel het gewenste effect gehad. Ik ben wel benieuwd naar de economisch schade. Wat gaan de huidige maatregelen kosten voor onze toekomstige generatie?

Ik geef ook geen les meer op het asielzoekerscentrum (AZC). Jammer voor de asielzoekers, want ze verveelden zich al kapot en nu viel dit ook nog weg. Ik had dus niets meer te doen. Ik mag echter niet klagen, ik heb gelukkig geen zorgen over eten of inkomen. Petje af voor iedereen die 12 uurs diensten in ziekhuizen hebben gedraaid.

Hoe nu verder na de corona crisis? Op de oude voet doorgaan lijkt mij zeer ongewenst.

Een groepje van ongeveer tien klimaatdemonstranten van Extinction Rebellion Deventer heeft op vrijdag 26 juni, een rode draad gespannen rond de ingang van het Deventer Stadskantoor. Duurzaamheid moet volgens hen de rode draad worden bij het bezweren van de coronacrisis. ,We moeten af van de investeringen in de fossiele industrie en het verleden.” ‘Klimaat moet rode draad zijn bij bezweren coronacrisis’. De demonstranten noemen de 3,4 miljard euro noodsteun aan KLM als voorbeeld van slecht overheidsbeleid. Dit komt voort uit een irrationeel verlangen om onze zogenaamde blauwe trots te beschermen. Als die noodsteun er dan al komt, dan hadden daar op zijn minst voorwaarden aan gesteld kunnen worden. We moeten naar een andere manier van denken, economisch eerder van krimp dan van groei.’’

Ik ben er nu wel een beetje klaar mee met de crisismaatregelen. De 1.5 m afstand houden maatregel is niet te handhaven, met name niet in het openbaar vervoer. En ik vraag me af hoe kun je naar een voetbalwedstrijd kijken zonder te zingen en juichen? Wie en hoe gaan we dit handhaven? Voetbal is emotie en dat mag niet meer?

Dat zijn maar bijzaken. De hoofdzaak is hoe gaan we nu verder naar een duurzamere samenleving? De bal ligt bij de politiek. De burger kan politiek actief worden of de straat op gaan.